|
|
|
ทำความเข้าใจกับคำว่าความมั่นคงของชาติ |
|
|
|
ท่านผู้อ่านท่านหนึ่งเล่าให้ฟังว่า มีปัญหากับเพื่อนในการตีความเรื่องความมั่นคงแห่งชาติ โดยถกเถียงกันว่าเรื่องไหนเป็นเรื่องความมั่นคงแห่งชาติ เรื่องไหนไม่ใช่ ท่านผู้อ่านท่านนี้กล่าวว่า ท่านพอจะเข้าใจว่าความมั่นคงแห่งชาติหมายถึงอะไร แต่ไม่รู้จะพูดอธิบายอย่างใดในเชิงวิชาการ และไม่รู้จะไปค้นหาแหล่งอ้างอิงได้ที่ใด จึงขอให้เขียนเรื่องนี้เพื่อนำไปอธิบายให้เพื่อนฟังและเพื่อเป็นมาตรฐานในการตัดสินว่า เรื่องใดเป็นความมั่นคงของชาติ เรื่องใดไม่ใช่
ผมคิดว่าเข้าใจปัญหาที่เกิดขึ้น เพราะไม่เพียงแต่ท่านผู้อ่านท่านนี้เท่านั้นที่มีปัญหา หลายคนคงมีปัญหาแบบเดียวกัน นักการเมืองและเจ้าหน้าที่รัฐจำนวนไม่น้อยที่ใช้คำว่า ความมั่นคงแห่งชาติอย่างพร่ำเพรื่อหรือเพื่ออ้างความชอบธรรมในสิ่งที่ตนกระทำ ทั้งที่บางทีอาจไม่รู้ด้วยซ้ำว่า สิ่งที่เกิดขึ้นนั้นเป็นความมั่นคงของชาติจริงหรือไม่
เมื่อไปค้นนิยามคำว่า ความมั่นคงแห่งชาติ จากกฎหมายและระเบียบต่าง ๆ ทั้ง พ.ร.บ.สภาความมั่นแห่งชาติ พ.ศ.2502 พ.ร.บ.ข่าวกรองแห่งชาติ พ.ศ.2528 ระเบียบว่าด้วยการรักษาความปลอดภัยแห่งชาติ พ.ศ.2517 พ.ร.บ.ข้อมูลข่าวสารทางราชการ พ.ศ.2540 ระเบียบว่าด้วยการรักษาความลับของทางราชการ พ.ศ.2544 ก็ไม่พบคำนิยามของคำว่า ความมั่นคงแห่งชาติ แต่ไปพบในร่าง พ.ร.บ.ข่าวกรองแห่งชาติ พ.ศ............ ซึ่งระบุว่า
ความมั่นคงแห่งชาติ หมายความว่า การที่ประเทศชาติมีเอกราช อธิปไตย บูรณภาพแห่งดินแดน และความอยู่รอดปลอดภัยจากภัยคุกคามทุกรูปแบบ ทั้งทางการเมือง การทหาร เศรษฐกิจ สังคมจิตวิทยา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี การขนส่งและการสื่อสาร พลังงาน สิ่งแวดล้อม และทางอื่นๆ พร้อมทั้งมีความเจริญก้าวหน้า มีเกียรติและศักดิ์รีเป็นที่ยอมรับนับถือของนานาประเทศ รวมถึงการที่ประเทศดำรงอยู่ในการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และประชาชนมีความรักสามัคคี มีคุณภาพชีวิต และความเป็นที่มั่นคงปลอดภัย
ล่าสุดคือ ร่าง พ.ร.บ. การรักษาความมั่นคงในราชอาณาจักร พ.ศ...... ที่กำลังมีปัญหาอยู่ในขณะนี้ ได้ให้ความหมายของคำว่า การรักษาความมั่นคงในราชอาณาจักร ไว้ว่า
(1) การดำเนินการเพื่อให้ประชาชนมีวิถีชีวิตความเป็นอยู่อย่างปกติสุข มีความภาคภูมิใจในความเป็นไทย มีความรักและหวงแหนวัฒนธรรมและผืนแผ่นดินไทย ดำรงไว้ซึ่งเอกราชและการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ตลอดจนให้ประชาชนและทุก ๆ องค์กรมีความสามัคคี เข้มแข็ง พร้อมที่จะเชผิญภยันตรายต่อความมั่นคงของรัฐที่คาดว่าจะเกิดขึ้น ทั้งในภาวะปกติและภาวะไม่ปกติ
(2) การดำเนินการป้องกันและปราบปราม เพื่อให้สามารถควบคุมสถานการณ์อันเกิดจากการกระทำอันเป็นภัยต่อความมั่นคงในราชอาณาจักรให้กลับสู่ภาวะปกติ
นี่เป็นสิ่งที่ท่านสามารถอ้างอิงได้ แม้ว่า ร่าง พ.ร.บ.ทั้งสองยังไม่ได้ผ่านการพิจารณาของสภานิติบัญญัติแห่งชาติก็ตาม แต่ถ้าจะอ้างอิงคงต้องถ่ายสำเนา พ.ร.บ.ดังกล่าวติดตัวไว้ เพราะผู้อ้างคงจำไม่ได้ทั้งหมด ที่สำคัญ ให้อ่านหลาย ๆ เที่ยวก็อาจไม่เข้าใจสาระสำคัญของคำว่า ความมั่นคงแห่งชาติ เพราะดูเหมือนจะครอบคลุมไปหมดทุกอย่างเท่าที่สำนักงานกฤษฎีกานึกได้
อย่างไรก็ดี ผมไปได้คำนิยามคำว่า ความมั่นคงแห่งชาติ ซึ่งให้ความหมายได้สั้นที่สุด กระชับที่สุด ตรงที่สุด จำได้ง่ายที่สุด เข้าใจได้ง่ายที่สุด จากของฝรั่งที่ให้คำจำกัดความสั้น ๆ ไว้ว่า
ความมั่นคงแห่งชาติ (National Security) คือ ความอยู่รอด (Survival) ของประเทศ ส่วนอีกแหล่งหนึ่งให้คำจำกัดความสั้น ๆ เช่นเดียวกันว่า ความมั่นคงแห่งชาติ คือ ความอยู่รอด และความปลอดภัย (Survival and Safety) ของประเทศ
เห็นไหมครับ เป็นคำอธิบายที่ไม่เยิ่นเย้อ สั้น ได้ใจความ ตรงประเด็น จำได้ง่าย เมื่อเข้าใจแล้วก็สามารถอธิบายให้เพื่อนฝูงฟังได้ง่ายที่สุด วิธีการอธิบายให้เข้าใจได้ง่าย ๆ ก็ลองเอาประเทศมาเปรียบเทียบกับคนธรรมดานี่แหละ เพราะประเทศก็ไม่ได้แตกต่างจากคนเราแต่อย่างใด
โดยทั่วไป คนเราเมื่อเกิดมาแล้วก็อยากมีชีวิตให้อยู่ยืนยาวที่สุดเท่าที่จะทำได้ คงไม่มีใครอยากตายเร็ว นี่หมายถึงคนโดยทั่วไป ไม่พูดถึงบางคนที่อกหัก ผิดหวัง ธุรกิจล่มจม ฯลฯ ที่อยากจะฆ่าตัวตาย อย่างไรก็ดี แม้คนอยากมีชีวิตอยู่ให้ยืนยาวที่สุด แต่คนก็เจอกับปัญหาจากภายนอกและภายในที่อาจทำให้ชีวิตสั้นลงก่อนเวลาอันควร ปัญหาจากภายนอกที่กระทบต่อชีวิตของคน อาจมาจากอุบัติเหตุ สงคราม ภัยพิบัติ เช่น เดินอยู่ดี ๆ อาจมีรถข้ามเกาะมาชนเราตาย หรือไปเที่ยวเธคอาจเจอลูกหลงจากนักเลงในเธอที่ทะเลาะกัน ฯลฯ ทำให้เราบาดเจ็บหรือเสียชีวิตได้ ส่วนปัญหาจากภายในที่กระทบต่อชีวิตของเรามาจากโรคภัยไข้เจ็บ ที่ปัจจุบันมีโรคร้ายแปลกใหม่ที่รักษาได้ยาก
ประเทศชาติก็เช่นเดียวกัน คนตายได้ แต่ประเทศชาติตายไม่ได้ แต่ทุกประเทศต่างก็เผชิญกับ ภัย จากภายในและภายนอกประเทศ ที่ทำให้ประเทศไม่มั่นคง ไม่ปลอดภัย หากผู้ปกครองบริหารจัดการความมั่นคงของชาติไม่ดี ชาติอาจสูญเสียอธิปไตยและตกเป็นอาณานิคมของประเทศอื่นได้ ดังที่เคยปรากฎมาแล้วช่วงลัทธิล่าอาณานิคมแพร่ระบาดในศตวรรษก่อน
ในร่าง พ.ร.บ.ความมั่นคงในราชอาณาจักร พ.ศ........ ได้กล่าวถึง การกระทำอันเป็นภัยต่อความมั่นคงในราชอาณาจักร ไว้ว่า การกระทำใด ๆ อันเป็นการมุ่งทำลาย หรือทำความเสียหายต่อชีวิต ร่างกาย ทรัพย์สินของประชาชน หรือของรัฐ ไม่ว่าจะเป็นการจารกรรม การก่อวินาศกรรม การก่อการร้าย การก่ออาชญากรรมข้ามชาติ การบ่อนทำลาย การโฆษณาชวนเชื่อ การยุยง การปลุกปั่น การใช้กำลังประทุษร้าย โดยมีเจตนามุ่งหมายให้เกิดความไม่สงบสุขในชีวิตของประชาชน หรือก่อให้เกิดความเสียหายต่อความมั่นคงของรัฐ
ประเทศทุกประเทศเจอภัยจากภายนอกและภายในด้วยกันแทบทั้งนั้น มากน้อยแตกต่างกันไป วันพรุ่งนี้ผมจะเขียนถึงวิธีการพิจารณาว่าอะไรคือความมั่นคงหรือไม่อย่างไรต่ออีกวัน
|
|
|
|