วิเคราะห์ข่าว
	ซุนวูกับงานจารชน ผมได้อ่านหนังสือเล่มหนึ่ง ชื่อ “ พิชัยสงคราม ศาสตร์นิพนธ์ของซุนวู” ถ่ายทอดเป็นภาษาไทยโดยคุณเจษฎา ทองรุ่งโรจน์ ซึ่งถือว่าเป็นหลักนิยมทางการทหารที่ลือกระฉ่อนไปทั่วโลก นอกเหนือจากเคลาส์วิกซึ่งเป็นฝรั่งเยอรมันแล้ว ซุนวูเป็นปราชญ์ตะวันออกที่โรงเรียนเสนาธิการทหารของสหรัฐและของไทย รวมถึงประเทศต่าง ๆ นำไปศึกษา แต่สิ่งที่ผมจะเขียนวันนี้ เป็นการอ้างถึงบทที่ 13 ว่าด้วย “การใช้จารชน” ที่น่าจะเป็นต้นแบบของงานข่าวกรองที่ประเทศต่างๆ ใช้มาจนถึงปัจจุบันนี้ เพราะซุนวูได้พูดและเขียนมาแล้วเมื่อ 2,500 ปีก่อน แต่ยังทันสมัยจนถึงปัจจุบัน อย่างไรก็ดี ผู้นำประเทศต่าง ๆ ในประวัติศาสตร์ก็มีหลักคิดด้านงานข่าวกรองของตนเอง “ซูนวู” ปราชญ์ชาวด้เขียนถึงงานการข่าวกรองไว้ในบทที่ 13 ของหนังสือเล่มนนี้ว่า “.......... เหตุปัจจัยอันทำให้ประมุขที่รู้แจ้ง และแม่ทัพที่ปราดเปรื่อง สามารถพิชิตชัยทุกศึกและประสบผลสำเร็จอันวิเศษเหนือสามัญ ก็คือ ความรู้ล่วงหน้าหรือบุพญาน” ความรู้ล่วงหน้า หรือ บุพญาน ที่ซูนวูพูดถึงก็คือการข่าวกรองนั่นเอง เพราะการข่าวกรองคือการ “ แจ้งเตือนล่วงหน้า “ ให้ผู้นำรัฐบาล หรือ แม่ทัพ ได้ทราบล่วงหน้าถึงอันตรายที่จะเกิดขึ้น และหาทางรับมือกับอันตรายนั้น ๆ ซุนวูกล่าวต่อไปว่า “ ความรู้ล่วงหน้ามิอาจเค้นเอาจากผีสางเจตภูติ มิอาจอนุมานจากการเปรียบเทียบกับเหตุการณ์ในอดีต หรือจากการคำณวนท้องฟ้า แต่ทว่าต้องได้มาจากคนผู้ที่รู้สถานการณ์ของสัตรูเป็นสำคัญ” หมายถึงว่า การข่าวกรองนั้นไม่ได้มาจากการหลับตานึกเอาเอง หรือไปขอจากผีสางนางไม้ หรือเทพพยากรณ์ หมอดู โหราจารย์ทั้งหลาย แต่ต้องได้มาจากคนที่รู้เรื่องของสัตรูดีที่สุด การที่จะหาคนที่รู้เรื่องของสัตรูดีที่สุดก็ต้องหา “จารชน” ที่ดี เข้าถึงข้อมูลดังกล่าว ซุนวูแยกจารชนออกเป็น 5 ประเภทคือ จารชนท้องถิ่น (2) จารชนไส้ศึก (3) จารชนสองหน้า (4) จารชนมรณะ และ (5) จารชนคืนชีพ ซุนวูได้อธิบายว่า จารชนท้องถิ่นนั้น คือการใช้คนของศัตรูมาเป็นจารชนให้เรา จารชนใส้ศึก คือการใช้ขุนนางของศัตรู จารชนสองหน้า คือการใช้จารชนของสัตรู จารชนมรณะ คือการใช้ตัวแทนของเราในการกระจายข่าวลวงแก่สัตรู จารชนคืนชีพ คือ การใช้ตัวแทนของเราในการนำรายงานกลับมา ซุนวูมองว่า “ ประมุขที่รู้แจ้งและแม่ทัพที่รู้จริงเท่านั้น จึงสามารถใช้ตัวแทนที่ฉลาดล้ำลึกเป็นจารชน จนประสบผลสำเร็จอันใหญ่หลวง ” แนวคิดของซุนวูสอดคล้องกับงานข่าวกรองในปัจจุบัน หรืออาจกล่าวในทางกลับกันได้ว่า งานข่าวกรองในปัจจุบันสอดคล้องกับสิ่งที่ซุนวูได้พูดไว้เมื่อกว่า 2500 ปีมาแล้ว การหาข่าวซึงเป็นความลับของฝ่ายตรงข้ามหรือสัตรูนั้น วิธีดีที่สุดคือการใช้คนของสัตรูเป็นสายลับ ยิ่งได้คนของสัตรูที่มีตำแหน่งสูงและเข้าถึงความลับของศัตรูได้ดี เช่น ข้าราชการ เจ้าหน้าที่ของรัฐที่เข้าถึงความลับในเรื่องนั้น ถือว่าเป็นงานข่าวระดับสูง เรื่องการใช้ “สายลับสองหน้า” หรือ Double Agent นั้น ซุนวูชี้แนะไว้นานแล้วว่า “พึงสืบหาจารชนของสัตรู ติดสินบาทคาดสินบน มอบหมายภารกิจ แล้วส่งตัวกลับไป ทำเช่นนั้น จึงได้ตัวและใช้จารชนซ้อนกลได้ ”นัยหนึ่ง เปลี่ยนสายลับของศัตรูให้มาทำงานให้กับฝ่ายเรา โดยยังแสร้งว่าเป็นสายลับของสัตรูอยู่ ใครทำได้อย่างนี้ถือว่าเป็นสุดยอดของจารชน เรื่องการใช้จารชนปล่อย “ข่าวลือ ข่าวลวง” ที่ฝรั่งเรียกว่า Misinformation และ Disinformation ที่ใช้กันในสงครามข่าวสารปัจจุบันนั้น ซุนวูได้พูดมาแล้วเมื่อ 2,500 ปีก่อน คนที่จะทำงานข่าวกรองหรือทำงานด้านจารชนได้ ต้องผ่านการอบรมมาเป็นอย่างดี ไม่ใช่ว่าใครก็ทำได้ แม้แต่สายลับก็ต้องได้รับการอบรมในระดับหนึ่งเพื่อให้การวบรวมข่าวและการรายงานข่าวถูกต้องใกล้เคียงความจริงมากที่สุด ส่วนคนที่สามารถสร้างสายลับและใช้สายลับได้อย่างมีประสิทธิภาพนั้น ต้องเป็นเจ้าหน้าที่ข่าวกรองที่มีศักยภาพสูงเท่านั้น ประหนึ่งประมุขที่รู้แจ้งและแม่ทัพที่รู้จริง ไม่เช่นนั้นโดยสายลับหลอกให้ไขว้เขว และอาจทำให้รัฐบาลตัดสินใจผิดพลาดได้จนก่อให้เกิดความเสียหายใหญ่หลวงแก่ประเทศชาติ สิ่งที่ซุนวูพูดและเขียนอันเป็นมรดกสืบทอดมาหลายชั่วอายุคนนั้น หากนำหลักนิยมและหลักคิดของการข่าวกรองในปัจจุบันมาพิจารณาเปรียบเทียบ นับว่าสอดคล้องกับสิ่งที่ซุนวูได้กล่าวมาแล้วเมื่อ 2,500 ปีก่อน ปราชญ์ตะวันออกโดยเฉพาะปราชญ์ชาวจีนนั้น คิดและค้นสิ่งดี ๆ ไว้มากมายก่อนฝรั่งคิดเสียอีก ดังนั้น จึงไม่ต้องแปลกใจว่าทำไมฝรั่งจึงสนใจศึกษาอารยะธรรมตะวันออกของจีนและอินเดียมากขึ้นทุกที ซึ่งมีหลายสิ่งหลายอย่างล้ำลึกอย่างที่ฝรั่งคาดไม่ถึง