วิเคราะห์ข่าว
	เอกราช หรือ ปกครองตนเอง การจลาจลในธิเบตปีนี้นับว่ารุนแรงมากกว่าทุกปีที่ผ่านมา และเกิดขึ้นในช่วงใกล้กับการแข่งขันกีฬาโอลิมปิคในเดือนสิงหาคม 2551 ที่จีนเป็นเจ้าภาพ โดยชาวธิเบตในเมืองลาซาและเมืองอื่น ๆ ในประเทศหลังคาโลกแห่งนี้ได้ออกมาเคลื่อนไหวเรียกร้องอิสรภาพจากจีน ในขณะที่ชาวธิเบตในจีนและในประเทศอื่น ๆ ได้ออกมาประสานการเคลื่อนไหวโดยมีเป้าหมายโจมตีรัฐบาลจีนเป็นสำคัญ ซ้ำยังเรียกร้องไม่ให้ประเทศต่างๆ เข้าร่วมการแข่งขันกีฬาโอลิมปิคที่จีนเป็นเจ้าภาพด้วย นายเหวินเจียเป่า นายกรัฐมนตรีจีนได้ออกมากล่าวหาดาไล ลามะ ผู้นำทางจิตวิญญานของธิเบตที่ลี้ภัยไปอยู่ในอินเดีย และพรรคพวกว่า เป็นผู้อยู่เบื้องหลังการก่อความวุ่นวายดังกล่าว ในขณะที่กลุ่มดาไลลามะอ้างว่า การเคลื่อนไหวดังกล่าวไม่ใช่ต้องการเป็นเอกราช แต่ต้องการการปกครองตนเองภายใต้จีน และต้องการให้มีการเจรจากันระหว่างผู้นำธิเบตและผู้นำจีนซึ่งคงต้องการอำนาจปกครองตนเองมากขึ้น เพราะปัจจุบัน ธิเบตก็เป็นเขตปกครองตนเองอยู่แล้ว เป็นที่น่าสังเกตว่า ดาไลลามะได้รับรางวัลโนเบล ปี 2532 ในฐานะผู้ต่อต้านการใช้ความรุนแรง และเรียกร้องเจรจากับทางจีนตลอดมา คำถามหนึ่งที่มักจะถามในการวิเคราะห์สถานการณ์ระหว่างประเทศ คือ “ ทำไมจึงเกิดขึ้นเวลานี้? ” ในกรณีนี้ก็เช่นเดียวกัน หลายคนตั้งคำถามว่า ทำไมจึงเกิดขึ้นเวลานี้ เป็นความพยายามที่จะใช้ช่วงเวลาใกล้โอลิมปิคซึ่งโลกสนใจทำให้ภาพลักษณ์ของจีนเสียหายและส่งผลกระทบต่อกีฬาโอลิมปิคหรือไม่อย่างไร เพราะปีก่อน ๆ ก็ไม่เห็นมีข่าวการประท้วงรุนแรงมากมายขนาดนี้ การที่การชุมนุมประท้วงเกิดขึ้นในเดือนนี้ มีเหตุผลเช่นกัน กล่าวคือ วันที่ 10 มีนาคมของทุกปี ชาวธิเบตถือว่าเป็นวันครบรอบในการลุกขึ้นต่อสู้กับการยึดครองของจีนเมื่อ 10 มีนาคม 2502 และหลายคนเสียชีวิต บาดเจ็บจากการประท้วงดังกล่าว คนธิเบตนำโดยพระซึ่งเป็นกลุ่มนำในสังคมจึงมีกิจกรรมเพื่อรำลึกถึงวันสำคัญดังกล่าว สำหรับปีนี้ซึ่งครบรอบ 49 ปีได้มีกิจกรรมเป็นพิเศษตั้งแต่วันที่ 10 มีนาคม 2551 เป็นต้นมา และรุนแรงยิ่งขึ้นจนทางการจีนต้องส่งกำลังเข้าไปควบคุมสถานการณ์ ทำให้มีคนเสียชีวิตไปหลายคน ส่วนตัวเลขที่เปิดเผยระหว่างชาวธิเบตและทางการจีนแตกต่างกันซึ่งเป็นของธรรมดา จนไม่รู้ว่าจะเชื่อใคร แต่สรุปได้ว่ามีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บจริง ซึ่งน่าจะเป็นไปตามที่ผู้วางแผนต้องการ โดยเฉพาะหากพระได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิต ย่อมมีผลทางจิตวิทยาต่อชาวโลกไม่น้อย คาดว่าคนที่วางแผนให้เกิดความวุ่นวายในปีนี้ มีแผนที่จะใช้ช่วงเวลาใกล้โอลิมปิคซึ่งจีนเป็นเจ้าภาพและเป็นที่สนใจของโลก โฆษณาชวนเชื่อเป้าหมายของตนและทำลายความน่าเชื่อถือและภาพลักษณ์ของทางการจีน โดยเชื่อว่าทางการจีนจะใช้มาตรการปราบปรามอย่างรุนแรง ซึ่งได้ผลในระดับหนึ่งเพราะมีการเคลื่อนไหวสนับสนุนธิเบตสอดรับกันในหลายประเทศ นำโดยคนธิเบตที่อาศัยอยู่ในประเทศนั้น รวมทั้งในมณทลในจีนที่อยู่ติดกับธิเบต ต้องยอมรับว่า ข่าวในธิเบตครั้งนี้ถูกเผยแพร่โดยสื่อไปทั่วโลก ซึ่งทำให้ภาพพจน์ของจีนเสียหายไม่มากก็น้อย สหประชาชาติและตะวันตกเรียกร้องให้ทางการจีนใช้ความยับยั้งชั่งในการควบคุมสถานการณ์ แต่ไม่เห็นด้วยที่จะบอยคอตกีฬาโอลิมปิค เพราะเห็นว่าควรจะแยกกันให้ออกระหว่างเรื่องการเมืองกับเรื่องกีฬา จีนเข้ายึดครองธิเบตตั้งแต่ปี 2490 โดยจีนอ้างว่าธิเบตเป็นส่วนหนึ่งของจักวรวรรดิ์จีนตั้งแต่กลางศตวรรษที่ 13 ในขณะที่คนธิเบตแย้งว่า ธิเบตและชาติบนเทือกเขาหิมาลัยเป็นรัฐเอกราชมาหลายศตวรรษแล้ว และธิเบตประกาศตนเป็นรัฐเอกราชในปี 2455 แต่ถูกบังคับให้ลงนามว่าเป็นส่วนหนึ่งของจีนในปี 2494 ทำให้ดาไล ลามะหนีไปลี้ภัยในอินเดีย และคนธิเบตได้ต่อต้านจีนตลอดมา ในความเป็นจริง คนธิเบตเป็นชนอีกกลุ่มหนึ่งที่ไม่มีอะไรเหมือนกับคนจีนซึ่งเป็นชาวฮั่นเลย ไม่ว่าจะเป็นภาษา ศาสนา วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี คนธิเบตส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธและเคร่งในศาสนามาก ทางการจีนยอมรับว่า หากเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มแบ่งแยกดินแดนอุยกูร์ในซินเจียง กับกลุ่มแบ่งแยกดินแดนในธิเบตแล้ว คนจีนกังวลกับธิเบตมากกว่าเพราะเป็นกลุ่มชนที่มีอัตลักษณ์และเอกลักษณ์ของตนเอง ระยะหลัง จีนได้สร้างเส้นทางรถไฟสายจิงไห่กับธิเบต และส่งคนเข้าไปตั้งหลักแหล่งในธิเบตมากขึ้นซึ่งคงเป็นแผนระยะยาวในการเพิ่มประชากรจีนให้มีสัดส่วนเพิ่มขึ้นในธิเบต ทำให้คนธิเบตไม่พอใจเพิ่มขึ้น ธิเบตเป็นอีกประเด็นหนึ่งที่สหรัฐใช้เป็นเครื่องมือแหย่ทางการจีนได้เช่นเดียวกับไต้หวัน เมื่อเดือนตุลาคม 2550 ประธานาธิบดีบุชได้ต้อนรับองค์ดาไล ลามะซึ่งเดินทางไปเยือน ซ้ำยังมอบอิสริยาภรณ์ให้ด้วย โดยบุชได้พบกับองค์ดาไล ลามะรวม 3 ครั้งแล้วระหว่างที่ดำรงตำแหน่ง ซึ่งทำให้ทางการจีนไม่พอใจ คนไทยรู้จักธิเบตซึ่งมีประชากรเพียง 2.62 ล้านคนนี้ดีในฐานะชาวพุทธที่เคร่งครัดในศาสนาอย่างยิ่ง และรู้จักองค์ดาไลลามะเป็นที่ผู้นำทางจิตวิญญานดี แม้สิ่งที่เกิดขึ้นเป็นปัญหานอกประเทศระหว่างจีนกับธิเบต แต่ไทยเองก็ต้องวางตัวให้ดีต่อปัญหาดังกล่าวซึ่งถือว่าเป็นกิจการภายในของจีน และไทยยอมรับว่าธิเบตเป็นส่วนหนึ่งของจีน เช่นเดียวกับไต้หวันเป็นส่วนหนึ่งของจีน ไทยเคยปฏิเสธการต้อนรับองค์ดาไล ลามะ มาแล้ว เพราะไม่อยากมีปัญหากับจีน แม้ว่าใจจริงแล้วไทยอยากจะแยกเรื่องพุทธศาสนากับการเมืองออกจากกันก็ตาม