วิเคราะห์ข่าว
	ไว้อาลัย ‘ซูฮาร์โต’ หลังจากต่อสู่กับพญามัจจุราชมานาน ในที่สุดอดีตประธานาธิบดีซูฮาร์โตแห่งอินโดนีเซียก็ต้องพ่ายแพ้แก่พญามัจจุราชตามกฎของวงจรชีวิต เกิด แก่ เจ็บ ตาย อดีตประธานาธิบดีที่มีชีวิตถึง 86 ปีบนโลกใบนี้ และปกครองประเทศอินโดนีเซียติดต่อกันมา 32 ปี ย่อมผ่านประสบการณ์ในชีวิตมากมายในฐานะผู้นำประเทศและบุคคลสาธารณะ เสียงวิจารณ์ต่ออดีตประธานาธิบดีซูฮาร์โตย่อมมีทั้งทางบวกและทางลบ ซึ่งเป็นเรื่องปรกติธรรมดา การเสียชีวิตของประธานาธิบดีซูฮาร์โต ซึ่งครั้งหนึ่งผมเคยมีโอกาสได้พบท่านในขณะที่ท่านดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีในช่วงห้าปีสุดท้าย ท่านได้เล่าให้ฟังว่า ขณะนั้นอินโดนีเซียกำลังเผชิญกับปัญหาอะไร และอินโดนีเซียจะต้องระมัดระวังอะไรบ้าง เป็นการแจ้งเตือนให้พันธมิตรอาเซียนได้ทราบว่านอกจากอินโดนีเซียจะเจอปัญหาด้านความมั่นคงในทรรศนะของท่านแล้วอาเซียนจะเจอปัญหาแบบเดียวกัน ส่วนความรุนแรงนั้นอาจแตกต่างกันไปตามสภาพแวดล้อมของแต่ละประเทศ และความสำเร็จของแต่ละรัฐบาลในการแก้ไปัญหาดังกล่าว ย้อนกลับไปเมื่อปี 2508 ชื่อของนายพลหนุ่มชื่อซูฮาร์โตพุ่งพรวดขึ้นมาในช่วงที่อินโดนีเซียกำลังอยู่บนทางแพร่งที่จะเลือกเดินระหว่างอุดมการณ์คอมมิวนิสต์กับประชาธิปไตย ประธานาธิบดีซูการ์โน ผู้นำขณะนั้น ถูกมองว่านำอินโดนีเซียเข้าไปใกล้ชิดกับคอมมิวนิสต์โซเวียตจนขบวนการคอมมิวนิสต์ในอินโดนีเซียเติบใหญ่กล้าแข็ง เป็นพลังทางการเมืองที่สำคัญ อาวุธยุทโธปกรณ์ของกองทัพเกือบทั้งหมดเป็นของสหภาพโซเวียต ซึ่งทำให้สหรัฐอเมริกาไม่ค่อยพอใจรัฐบาลซูการ์โน และหันมาสนับสนุนกลุ่มทหารให้เป็นตัวคานอำนาจประธานาธิบดี ไม่มีใครทราบว่าอดีตประธานาธิบดีซูการ์โนเล่นเกมถ่วงดุลอเมริกาหรือไม่ อย่างไร แต่ภาพลักษณ์ของซูการ์โนคือคนที่ฝักใฝ่ใกล้ชิดกับคอมมิวนิสต์รัสเซีย จนถึงปี 2508 เมื่อขบวนการคอมมิวนิสต์ท้องถิ่นซึ่งประกอบด้วยคนจีนเป็นสำคัญและสนับสนุนประธานาธิบดีซูการ์โนกล้าหาญชาญชัยถึงกับก่อความวุ่นวายจนถูกมองว่าจะเข้ายึดอำนาจรัฐ มีการจับนายพลระดับนำของกองทัพ 8 คนลงในบ่อจระเข้เกิดการปะทะกันอย่างรุนแรง มีการก่อการจลาจลเหมือนสงครามกลางเมืองระหว่างคนอินโดนีเซียกับคนจีน ซึ่งคนจีนถูกล่าสังหารล้มตายเป็นเบือ กล่าวกันว่าแม่น้ำที่ไหลผ่านกลางเมืองจาการ์ตาเต็มไปด้วยศพลอยระเกะระกะ นอกจากเป็นสงครามกลางเมืองที่เกี่ยวกับอุดมการณ์ความเชื่อทางการเมืองแล้วยังเป็นสงครามฆ่าล้างเผ่าพันธุ์กันอีกด้วย โดยคนอินโดนีเซียออกไล่สังหารคนจีนอย่างเหี้ยมโหด กองทัพบกอินโดนีเซียภายใต้การควบคุมของนายพลหนุ่มซูฮาร์โต ซึ่งถือว่าอาวุโสอยู่ในลำดับต้นๆ หลังจากที่นายพลอาวุโส 8 คนถูกคอมมิวนิสต์จับฆ่าและโยนลงในบ่อจระเข้ ได้ออกมาควบคุมสถานการณ์และใช้ความเด็ดขาดในการรักษาความสงบจนทำให้บ้านเมืองกลับคืนสู่ภาวะปรกติในเวลาไม่นานนัก นายพลซูฮาร์โตได้ขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีแห่งอินโดนีเซียตั้งแต่ปี 2510 ต่อเนื่องมาเป็นเวลา 32 ปี จนถึงปี 2541 ก่อนที่จะเกิดการลุกฮือของประชาชนเรียกร้องให้อินโดนีเซียปกครองแบบประชาธิปไตยเต็มรูปแบบ ช่วงเวลา 32 ปีของการปกครองอินโดนีเซีย ด้านหนึ่งประธานาธิบดีซูฮาร์โตได้นำความเจริญทางเศรษฐกิจมาสู่อินโดนีเซียอย่างมากมาย โดยเฉพาะกรุงจาการ์ตานครหลวง ได้เปลี่ยนไปจนแทบจำไม่ได้ และเป็นเมืองหลวงที่มีโครงสร้างพื้นฐาน อาคารสูงไม่แพ้กรุงเทพฯ สิงคโปร์ และมาเลเซีย อัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจของอินโดนีเซียในช่วงหนึ่งอยู่ในลำดับต้นๆ ของอาเซียนทีเดียว อย่างไรก็ดี มีการวิจารณ์ว่าคนที่ได้ประโยชน์จากการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของอินโดนีเซียคือ ประธานาธิบดีและครอบครัว คนแวดล้อม และพ่อค้าที่ใกล้ชิด ในขณะที่คนอินโดนีเซียซึ่งส่วนใหญ่เป็นคนจนก็ยังจนเช่นเดิม ใครไปเที่ยวอินโดนีเซียคงเห็นถึงความแตกต่างนี้ ในจาการ์ตามีคนจนมากมายที่อพยพจากต่างจังหวัดเข้ามาหางานทำคนจนพวกนี้จนกว่าคนจนในเมืองไทย อาจเป็นเพราะอินโดนีเซียมีประชากรมากกว่าไทยถึง 4 เท่า แต่คนรวยของอินโดนีเซียรวยกว่าคนรวยในเมืองไทยโดยเฉลี่ย บ้านแต่ละหลังของคนรวยอินโดนีเซียใหญ่โตมโหฬารยิ่งกว่าบ้านคนรวยในเมืองไทยด้วยซ้ำ ช่องว่างระหว่างคนรวยและคนจนในอินโดนีเซียห่างกันมากขึ้นแม้บ้านเมืองเจริญขึ้นกล่าวโดยสรุปคือรวยกระจุก จนกระจาย แบบเมืองไทย แต่แย่ยิ่งกว่าเมืองไทย จากการพัฒนาเศรษฐกิจที่รัฐบาลมีโครงการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานคิดเป็นพันเป็นหมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ มักจะหนีไม่พ้นการทุจริตคอร์รัปชัน โดยผู้ที่อยู่ในศูนย์กลางของอำนาจแสวงประโยชน์จากการพัฒนาดังกล่าวในทางมิชอบ ประธานาธิบดีซูฮาร์โตถูกจัดลำดับโดยองค์กร “ความโปร่งใสสากล” ปี 2547 ว่าเป็นผู้นำที่คอร์รัปชันอันดับหนึ่งของโลก คิดเป็นเงินที่คอร์รัปชันไป 15,000-35,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ แต่สุดท้ายทางการอินโดนีเซียก็เอาเงินคืนจากซูฮาร์โตไม่ได้ ผู้นำที่มีการปกครองแบบทหารหรือเป็นประชาธิปไตยโดยการชี้นำเช่นอินโดนีเซียสมัยซูฮาร์โต ผู้นำย่อมมีอำนาจมากที่สุด และผู้นำมักจะเสียคนเพราะคนแวดล้อม บางทีผู้นำมักจะเสียคนเพราะคนแวดล้อม บางทีผู้นำไม่มีหัวคิดด้านคอร์รัปชัน แต่บรรดาคนใกล้ชิดและพ่อค้าต่างจัดการให้เสร็จบรรดาบุตรชาย บุตรสาว และญาติๆของประธานาธิบดีต่างรร่ำรวยไปตามๆ กัน บางคนบ้าอำนาจถึงกับสั่งให้ลูกน้องไปสังหารผู้พิพากษาที่ไม่ตัดสินตามที่ตนต้องการ บางคนโกงกินแบบไม่แคร์ใครเพราะคิดว่าใครทำอะไรตนไม่ได้ แต่พอพ่อหมดอำนาจ คนเหล่านี้ก็โดนจับติดคุกไปตามๆกัน 32 ปีแห่งการครองอำนาจของอดีตประธานาธิบดีซูฮาร์โตได้ให้บทเรียนสำหรับคนอินโดนีเซียและประเทศกำลังพัฒนาหลายประการที่สุดท้ายก็เอาเงินที่คอร์รัปชันมาติดตัวไปไม่ได้ แต่ผู้นำและนักการเมืองรุ่นหลังก็ไม่เคยจำ การทุจริตคอร์รัปชันจึงไม่ตายไปจากประเทศกำลังพัฒนา (อังคารที่ 29 มกราคม 2551)